Zespół jelita drażliwego (ZJD) to częste zaburzenie układu pokarmowego, charakteryzujące się takimi objawami jak ból brzucha, wzdęcia, gazy oraz zaburzenia rytmu wypróżnień, w tym biegunka i zaparcia. Często zespół jelita wrażliwego wiąże się ze stresem, dietą oraz interakcjami jelitowo-mózgowymi. Klasyczna medycyna chińska oferuje holistyczne podejście, którego celem jest wyeliminowanie pierwotnych przyczyn zespołu jelita drażliwego i przywrócenie równowagi w układzie pokarmowym.

Czym charakteryzuje się zespół jelita drażliwego (ZJD)?

Do kluczowych objawów zespołu jelita drażliwego (ZJD) należą:

• Ból brzucha: często ustępuje lub nasila się po wypróżnieniu, umiejscowiony zazwyczaj w podbrzuszu, o charakterze kurczowym.
• Zmiany w wypróżnianiu: biegunki, zaparcia lub naprzemienne występowanie obu.
• Wzdęcia i gazy.
• Uczucie niepełnego wypróżnienia.
• Objawy pozajelitowe: zmęczenie, zaburzenia snu, apatia, problemy z koncentracją. 

Przyczyny zespołu jelita drażliwego w medycynie chińskiej

W klasycznej medycynie chińskiej zespół jelita drażliwego jest postrzegany jako wynik zaburzeń równowagi Qi (energii) organizmu oraz zaburzeń elementu ziemi (śledziony i żołądka). Często dotyczy to także nadmiernej kumulacji zimna i wilgoci w dole czyli elementu wody.

Podobnie jak w przypadku refluksu i zgagi, w medycynie chińskiej przyczyną problemów w układzie pokarmowym jest najczęściej zawilgocona, często zimna ziemia, czemu sprzyja niewłaściwa dieta. I dodatkowy czynnik jakim są emocje.

Pośpiech, stres i mentalne pobudzenie, również są bardzo ważnym czynnikiem, sprzyjającym pojawieniu się problemów trawiennych. Sprawiają, że yang idzie do góry, pozostawiając za sobą zimne i chłodne centrum. Lub wątroba się napina (frustracja, irrytacja, drażliwość) i następuje to, co klasycznie nazywa się atakiem drewna na ziemię. Nierzadko pacjenci sami obserwują, że w sytuacji stresowej odczuwają kucie w podbrzuszu, ponaglenie by szybko udać się do toalety, czemu najcześciej towarzyszą lużne stolce.

Celem klasycznej medycyny chińskiej w leczeniu zespołu jelita drażliwego jest przywrócenie naturalnej funkcji elementu drewna, ziemi i wody, ico wspomaga naturalne procesy lecznicze organizmu.

Diagnostyka zespołu jelita drażliwego w medycynie chińskiej

Zespół jelita drażliwego to diagnoza zachodnia. W gabinecie medycyny chińskiej nie pytamy o diagnozę. Natomiast jedno z kluczowych pytań podczas wizyty, dotyczy charakteru i częstotliwości oddawanych stolców. Jeśli terapeuta wykryje nieregularności w wypróżnianiu, mogą pojawić się kolejne pytania dotyczące charakteru i umiejscowienia wzdęć brzucha, gazów, mdłości, bólu, etc.

Profilaktyka zespołu jelita drażliwego w medycynie chińskiej

W klasycznej medycynie chińskiej dieta jest uważana za fundamentalny aspekt zdrowia i dobrego samopoczucia. Spożywane przez nas pożywienie jest postrzegane jako główne źródło Qi (energii) i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu równowagi w organizmie. W przypadku osób z zespołem jelita drażliwego (ZJD) terapia dietetyczna jest istotnym elementem leczenia, ponieważ pomaga regulować układ trawienny, łagodzić objawy i promować ogólną harmonię.

Do kluczowych zasad dietetyki w klasycznej medycynie chińskiej w zespole jelita drażliwego należy:

1. Wsparcie element ziemi (śledziony i żołądka):

• Śledziona i żołądek odgrywają kluczową rolę w procesie trawienia u osób z ZJD, odpowiadając za przekształcanie pożywienia w Qi i krew.
• Dieta wspomagająca te organy może poprawić trawienie, zmniejszyć wzdęcia i zwiększyć wchłanianie składników odżywczych.

1. Równoważenie Yin i Yang:

• Pokarmy są klasyfikowane jako rozgrzewające (yang) lub chłodzące (yin). Zrównoważenie tych właściwości jest ważne dla utrzymania zdrowia układu trawiennego.
• Osoby cierpiące na zespół jelita drażliwego (ZJD) mogą odnieść korzyści ze stosowania diety, która zawiera zrównoważone składniki rozgrzewające i chłodzące, dostosowanej do ich konkretnych objawów i konstytucji.

1. Promowanie płynnego przepływu Qi:

Zastój Qi może powodować problemy trawienne, takie jak wzdęcia, gazy i bóle brzucha. Dlatego zalecamy używanie w kuchni typowych produktów wspomagających swobodny przepływ Qi. Do nich zaliczyć można takie jak zioła jak imbir czy skórka mandarynki, ale również nasze zachodnie zioła takie jak kminek mogą pomóc złagodzić objawy trawienne.

Jak długo trwa leczenie zespołu jelita drażliwego w medycynie chińskiej?

Zespół jelita drażliwego można skutecznie leczyć przy pomocy receptur z ziół chińskich i akupunktury oraza ze wsparciem odpowiedniej diety. Jeśli terapeuta wskaże odpowiednią dla pacjenta dietę z wykluczeniem pewnych pokarmów, to późniejsze ich włączenie również powinno się odbywać pod okiem terpauty.

Cały proces leczenia jeśli nie ma innych dolegliwości poza przewodem pokarmowym, może potrwać około trzech do sześciu miesięcy. Ale często już po pierwszej recepturze ziołowej lub sesji akupunktury może zauważyć znaczącą poprawę.

Porównanie zespołu jelita drażliwego w medycynie chińskiej i zachodniej

Domowe sposoby na radzenie sobie z zespołem jelita drażliwego

• Dieta, dieta i jeszcze raz dieta. Jedz ciepłe, ugotowane potrawy: Ciepłe, ugotowane potrawy są łatwiejsze do strawienia i wspomagają pracę śledziony. Polecamy zupy, gulasze, dania jednogarnkowe i gotowane warzywa.
• Włącz do swojej diety produkty pełnoziarniste i błonnik: Produkty pełnoziarniste, np. ryż i owies, dostarczają długotrwałej energii i wspomagają zdrowie układu trawiennego. Produkty bogate w błonnik pomagają regulować wypróżnienia i zapobiegać zaparciom.
• Włącz zioła i przyprawy wspomagające trawienie: takie jak imbir, koper włoski i cynamon, wspomagają trawienie i zmniejszają wzdęcia. Można je dodawać do posiłków lub pić w postaci herbat.
• Unikaj produktów spożywczych powodujących wilgoć: Produkty spożywcze powodujące powstawanie wilgoci, takie jak nabiał, potrawy smażone i cukier, mogą zaostrzać objawy zespołu jelita drażliwego. Uwaga również na surowe warzywa i owoce, w tym te o zimnej termice jak owoce cytrusowe i awokado! A także gluten. Ograniczenie spożycia lub całkowite wyeliminowanie tych produktów może pomóc w zachowaniu równowagi trawiennej.
• Praktykuj uważne jedzenie: Powolne i uważne jedzenie może poprawić trawienie i zmniejszyć objawy związane ze stresem. Zwrócenie uwagi na sygnały głodu i sytości wysyłane przez organizm może zapobiec przejadaniu się i dyskomfortowi. Skupianie uwagi na posiłku i tym, co akurat przeżuwamy sprawi, że posiłek będzie przyjemniejszy i nie zaowocuje znajomym bólem lub uczuciem dyskomfortu.
• Nie popijaj i nie pij co najmniej na 30 min po posiłku. Dodawanie płynów w trakcie posiłku, lub zalewanie posiłku płynami dodatkowo rozcieńcza soki trawienne. A przez to osłabia nasz układ trawienny.
• Pracuj z oddechem i wprowadź ćwiczenia relaksacyjne. Stres i pośpiech sprawiają, że gorzej trawimy, a na dłuższą metę doprowadzają do problemów żołądkowych. Dlatego odpowiednie ćwiczenia relaksacyjne (yoga, tai chi, qi qong), spacer, oddechy lub medytacja uspokajają umysł.